BMC Fatih’te En Çok Karşılaşılan Arızalar: “Önce Şunu Kontrol Et” Diyeceğin Pratik Rehber

BMC Fatih gibi “işine bakan” araçlarda arıza çoğu zaman bir günde çıkmıyor; yavaş yavaş birikiyor. O yüzden sürücünün duyduğu ilk şikâyet genelde şudur: “Eskisi gibi gitmiyor” ya da “Sabahları nazlı çalışıyor.” Bu yazıyı da tam bu noktadan düşün: Amacımız mucize çözüm vermek değil; aynı arızaya üç kere para harcamadan, doğru sırayla kontrol yapmak.

Not: BMC Fatih’in yıl/motor/donanım seçenekleri olabildiği için (12V–24V, farklı yakıt sistemleri, farklı fren altyapısı vb.) kesin parça kodu yerine pratik teşhis mantığıyla ilerliyorum. Şüphe duyduğun yerde ölçüm şart.

------------------------------------------------------------
0) Ustanın “işe başlamadan” yaptığı 4 kısa kontrol
------------------------------------------------------------
Bu dört maddeyi atlama; çoğu zaman arızanın yönünü burada yakalarsın:

1) Marşın sesi ve hızı:
- Motor ağır dönüyorsa konu çoğu zaman elektrik ve kablolamadır.
- Motor rahat dönüyor ama geç alıyorsa yakıt tarafına bakarsın.

2) Akü kutup başı + şase:
Gevşek kutup başı, oksitli şase… Bunlar bazen “yakıt bitmiş gibi” bile hissettirebilir. Temizle-sık, gözle kontrol et.

3) Sıvı seviyesi ve kaçak izi:
Su eksiltiyorsa hararetin sebebi “radyatör” değil, kaçak olabilir. Yerdeki damlayı görmezden gelme.

4) Filtre geçmişi:
Hava/yakıt filtresi ne zaman değişti belli değilse, teşhis uzar. “Önce filtre” yaklaşımı çoğu ticari araçta boşa çıkmaz.

------------------------------------------------------------
1) “Sabah zor aldı” şikâyeti: Yakıt mı, elektrik mi?
------------------------------------------------------------
BMC Fatih’te geç çalışmanın iki klasik senaryosu var.

Senaryo A: Marş ağır dönüyor
Belirti: Marşa basınca zorlanma, farlarda bariz sönme, kablolarda ısınma.
Ne yaparım?
- Aküyü yük altında test ettiririm (sadece voltaja bakmak yetmez).
- Şase kablosunu ve kutup başlarını söker, temizler, sağlam sıkıştırırım.
- Marş motoru besleme kablosu ve bağlantı noktalarını kontrol ederim.

Usta notu:
Zayıf şase bazen öyle saçma belirtiler verir ki sürücü “pompa gitti” sanır. O yüzden elektrik kısmını netleştirmeden yakıt pompasına koşma.

Senaryo B: Marş iyi, ama geç çalışıyor / sabah ilk çalıştırma sorunlu
Belirti: Bir iki denemede alıyor, çalışınca bir süre düzensiz rölanti, bazen stop.
Ne yaparım?
- Yakıt filtresini ve filtre çevresini kontrol ederim (tıkanma + bağlantı kaçırma).
- Hatlarda hava yapma ihtimalini düşünürüm: kelepçe, hortum çatlağı, gevşek bağlantı.
- Mümkünse arıza kodu okurum (varsa): boş yere “enjektör” demek istemem.

Pratik çözüm:
Filtre değişimi + bağlantı sızdırmazlığının düzeltilmesi, sahada en hızlı geri dönüş alınan iştir.

------------------------------------------------------------
2) Çekiş düştü, rampada boğuluyor: “Hava mı yetmiyor, yakıt mı yetmiyor?”
------------------------------------------------------------
Burada şunu sor: Sorun boşta da var mı, yoksa yük binince mi büyüyor?

Yükte belirginleşiyorsa ilk şüpheliler:
- Hava filtresi tıkanıklığı
- Emiş hattında kaçak / gevşek kelepçe (turbo varsa daha da belirgin olur)
- Yakıt filtresi tıkanıklığı veya besleme zayıflığı

Sahadan ipucu:
Hortum/kelepçe kaçakları bazen sadece yükte kendini belli eder. Boşta dinleyince “normal” gelir; yolda gazlayınca ses değişir, araç sanki nefessiz kalır.

Ne yaparım?
- Hava filtresine bakarım; gerekirse yenisiyle test ederim.
- Emiş hortumlarını tek tek kontrol ederim: gevşeklik, çatlak, yağlı sislenme izi.
- Yakıt filtresi şüpheliyse onu da aradan çıkarırım.
- Sorun devam ediyorsa ölçüm aşamasına geçerim (basınç/debi, enjektör testleri). Ezbere parça değiştirmem.

------------------------------------------------------------
3) Hararet: “Su eksiltiyor mu?” sorusunu sormadan ilerleme
------------------------------------------------------------
BMC Fatih’te hararetin en pahalıya giden kısmı, “biraz su ekledik idare eder” yaklaşımıdır.

Kontrol sırası (gerçek hayatta işleyen sıra):
1) Su eksiltme var mı?
- Hortum ekleri, radyatör çevresi, genleşme kabı ve bağlantılar kontrol edilir.
- Kaçak yok gibi görünse bile, basınç altında kaçak başka yere vurabilir; gerekiyorsa basınç testi.

2) Radyatörün dış yüzeyi
- Petekler kir/çamurla doluysa soğutma kapasitesi düşer.
- Temizlik yapılacaksa petekleri ezmeden, doğru yöntemle yapılmalı.

3) Fanın devreye girmesi
- Fan çalışmıyorsa: sigorta, röle, müşür/sensör, fan motoru zinciri kontrol edilir.
- Kayış ve gergi de unutulmaz; gevşek kayış hem şarjı hem soğutmayı aynı anda bozabilir.

Uyarı:
Hararet varken aracı “işimiz var” diye zorlamak, küçük masrafı büyük revizyona çevirebilir.

------------------------------------------------------------
4) Vites sertleşti / ses geldi: Şanzıman mı, diferansiyel mi?
------------------------------------------------------------
Ağır araçlarda sesin kaynağını ayırmak, gereksiz sök-tak işini azaltır.

Kısa ayırma mantığı:
- Ses hızla birlikte artıyorsa diferansiyel/aktarma tarafı düşünülür.
- Ses vitese göre değişiyorsa şanzıman tarafı öne çıkar.
- Devir yükseliyor ama araç hızlanmıyorsa debriyaj kaçırıyor olabilir (tipine göre).

İlk yapılacak iş:
- Yağ seviyesi ve kaçak kontrolü. Yağ azsa sadece eklemek geçicidir; kaçak bulunmalıdır.
- Yağda metal talaşı/yanık koku gibi bulgular varsa geç kalmadan uzman kontrolü gerekir.

------------------------------------------------------------
5) Elektrik: “Bazen var bazen yok” sorunlarının gizli sebebi
------------------------------------------------------------
BMC Fatih’te elektrik arızası denince herkes alternatöre koşar; ama çoğu zaman mesele temas ve şasedir.

Ben nasıl ilerlerim?
- Kutup başlarını söker, temizler, sağlam sıkarım.
- Şase kablosunu ve bağlantı noktasını kontrol ederim.
- Şarj ölçümünü yaparım (sistem 12V/24V’a göre değerlendirilir).
- Sigorta kutusunda ısınma/gevşeklik izi var mı bakarım.

Güvenlik notu:
Sigorta atıyorsa “daha büyük sigorta” takmak çözüm değildir. Kablo ısınması yangın riskidir.

------------------------------------------------------------
Kapanış: Arıza çözmenin en ucuz yolu, doğru sırayla bakmaktır
------------------------------------------------------------
BMC Fatih’te çoğu sorun; elektrik besleme + filtreler + kaçaklar + soğutma disiplininden kaçınca büyür. Eğer bana aracın yılı ve motor tipini (mümkünse 12V/24V bilgisini de) yazarsan, bu rehberi senin varyanta göre daha nokta atışı güncellerim.