BMC Pro’da Sık Yaşanan Sorunlar: Ustanın Gözünden Motor, Soğutma, Şanzıman ve Elektrik Kontrol Rehberi

BMC Pro, kullanım tarzına göre (şehir içi dağıtım, sürekli yük, uzun rölanti, sıcak iklim) çok farklı belirtiler verebilen bir araç. Aynı şikâyeti iki farklı Pro’da görürsün ama sebep aynı çıkmaz. Bu yüzden yazının amacı “şunu değiştir düzelir” demek değil; ustanın sahada izlediği gibi, arızayı en kısa yoldan doğru yere bağlayan bir kontrol sırası vermek.

Not: BMC Pro’nun yıl, motor ve elektrik sistemi (12V/24V) gibi detayları değişebildiği için parça kodu ve kesin teknik değer vermiyorum. Ölçümle ilerlemek her zaman daha güvenli.

------------------------------------------------------------
1) Araca Dokunmadan Önce: 5 Dakikalık “Yön Bulma” Kontrolü
------------------------------------------------------------
Ben Pro geldiğinde önce şu dört şeyi not alırım:

- Marş nasıl dönüyor? (yavaş mı / normal mi)
- Gösterge panelinde uyarı var mı? (şarj, hararet, motor arızası vb.)
- Yakıt ve su eksiltme izleri var mı? (koku, ıslaklık, damlama)
- Akü kutup başı ve şase bağlantısı sağlam mı?

Bu mini kontrol, çoğu zaman seni doğru yöne sokar. Çünkü BMC Pro’da “her şey bozulmuş gibi” görünen arızaların bir kısmı sadece zayıf şase veya tıkalı filtre yüzünden büyür.

------------------------------------------------------------
2) Geç Çalışma / Sabah İlk Çalıştırmada Zorlanma
------------------------------------------------------------
Burada kritik ayrım: Marş hızı.

A) Marş ağır dönüyorsa
- Akü zayıf olabilir.
- Kutup başında oksit/gevşeklik olabilir.
- Şase kablosu temassızlık yapıyor olabilir.
- Marş besleme kablolarında düşüş olabilir.

Ne yaparım?
Önce kutup başlarını söker temizlerim, şase noktasını sağlamlaştırırım. Aküyü de “yük altında” test ettiririm. Sadece voltaj görmek yetmez; marş anında çöküyorsa sorun çıkar.

B) Marş normal ama araç geç alıyorsa
Bu senaryoda yakıt tarafı daha olasıdır:
- Yakıt filtresi dolmuş/tıkanmış olabilir.
- Hatlarda hava yapma (kaçak veya gevşek bağlantı) olabilir.
- Depo tortusu/kalitesiz yakıt etkisi olabilir.

Pratik sırayla çözüm:
1) Yakıt filtresini yenile (geçmişi belirsizse).
2) Filtre bağlantıları ve hortum kelepçelerini sızdırmazlık açısından toparla.
3) Devam ediyorsa ölçüm aşamasına geç (arıza kodu, yakıt basıncı/debi, enjektör testi).

Usta notu:
Bu adımları netleştirmeden pompa/enjektör konuşmak genelde pahalıya patlar.

------------------------------------------------------------
3) Çekiş Düşmesi / Rampada Bayılma / Dumanın Artması
------------------------------------------------------------
BMC Pro’da güç düşüşünde en hızlı ayrım şudur: “Araç yükte mi bozuluyor, yoksa her koşulda mı?”

Yükte belirginse ilk şüpheliler:
- Hava filtresi ve hava yolu tıkanıklığı
- Emiş hortumlarında kaçak/gevşek kelepçe
- Yakıt besleme zayıflığı (filtre, hat, depo)

Sahadan ipucu:
Kaçak varsa çoğu zaman yükte ses değişir; sürücü “turbo kaçırıyor” der ama bazen sorun yalnızca hortum-kelepçe olur.

Ne yaparım?
Önce hava filtresi ve emiş hattını “tertemiz ve kaçaksız” hale getiririm. Sonra yakıt filtresini ve beslemeyi elerim. Hâlâ sürüyorsa ölçümle ilerlerim; tahminle parça değişmem.

------------------------------------------------------------
4) Hararet / Sıcak Çalışma (özellikle yükte ve dur-kalkta)
------------------------------------------------------------
Pro’da hararet şikâyetinde en çok yapılan hata: su ekleyip kullanmaya devam etmek.

Sağlam bir kontrol sırası:
1) Su eksiltiyor mu? (kaçak izi, hortum ekleri, radyatör çevresi)
2) Radyatör dış yüzeyi temiz mi? (petek araları kir/çamurla kapanabiliyor)
3) Fan devreye giriyor mu? (sigorta–röle–sensör–fan motoru zinciri)
4) Kayış ve gergi durumu (gevşek kayış hem şarjı hem soğutmayı etkileyebilir)

Uyarı:
Hararet tekrar ediyorsa, “bugünlük idare eder” mantığı büyük masrafa dönüşebilir.

------------------------------------------------------------
5) Şanzıman / Aktarma: Sert Geçiş, Ses, Kaçak
------------------------------------------------------------
Ticari araçlarda şanzıman ve aktarma şikâyetlerinde ilk bakılacak şey yağ ve kaçaktır.

Kısa ayırma mantığı:
- Ses hız arttıkça artıyorsa aktarma/diferansiyel tarafı.
- Ses vitese göre değişiyorsa şanzıman tarafı.
- Devir yükselip araç hızlanmıyorsa debriyaj kaçırma ihtimali.

İlk adım:
Yağ seviyesi + kaçak kontrolü. Yağ azsa “ekleyip geçmek” yerine kaçak kaynağını bulmak gerekir.

------------------------------------------------------------
6) Elektrik: Akü Bitmesi, Şarj Dalgalanması, Rastgele Kesintiler
------------------------------------------------------------
BMC Pro’da elektrik arızalarının bir bölümü alternatörden önce “temas”tır.

Benim rutinim:
- Kutup başı ve şaseyi düzeltmeden alternatör hükmü vermem.
- Şarj ölçümü yaparım (rölanti ve yük altında).
- Sigorta kutusunda gevşeklik/ısınma izi/nem var mı kontrol ederim.
- Sonradan takılan cihazlar varsa (takip cihazı, multimedya, ek aydınlatma) kaçak akım ihtimalini düşünürüm.

Güvenlik notu:
Sigorta atıyorsa daha yüksek amper sigorta takmak doğru değildir; kablo ısınması risklidir.

------------------------------------------------------------
Kapanış: Pro’da en çok işe yarayan şey “doğru sırayla elemek”
------------------------------------------------------------
BMC Pro’da arıza ararken en pratik yol şudur:
(1) akü–şase–şarj → (2) yakıt filtresi ve hat sızdırmazlığı → (3) hava yolu ve kaçaklar → (4) soğutma kapasitesi → (5) şanzıman/aktarma yağ ve kaçak.

Bu yazıyı daha “tam senin Pro”ya göre keskinleştirmem için 3 bilgi yaz:
- Pro’nun yılı (yaklaşık)
- Motor tipi (varsa motor kodu/cc)
- Elektrik sistemi 12V mi 24V mi, şanzıman manuel mi?